Professor Malec died on 21 August 2026, at the age of 98. For decades she was associated with the Institute of the Polish Language of the Polish Academy of Sciences in Kraków, where her work helped shape one of the most important centres of Slavic onomastic research.
Born on 29 January 1928 in Rzeszotary, Maria Malec studied Polish philology at the Jagiellonian University in Kraków from 1948 to 1952. Among her teachers were some of the great names of Polish philology, including Kazimierz Nitsch, Zenon Klemensiewicz, Tadeusz Milewski, and above all Witold Taszycki, who became her mentor in onomastic research.
Her scholarly life was closely connected with the Kraków school of onomastics. After completing her studies, she first worked on the Dictionary of Sixteenth-Century Polish and then joined the team preparing the monumental Dictionary of Old Polish Personal Names (Słownik staropolskich nazw osobowych). This work became one of the foundational achievements of Polish anthroponomastics, and Professor Malec was one of its key co-creators. From 1971 to 1992 she headed the Anthroponymic Workshop of the Institute of the Polish Language.
Her own monographs became classics of Polish name studies. Among the most important are Budowa morfologiczna staropolskich złożonych imion osobowych (1971), devoted to the morphological structure of Old Polish compound personal names; Staropolskie skrócone nazwy osobowe od imion dwuczłonowych (1982), on shortened personal names derived from dithematic names; and Imiona chrześcijańskie w średniowiecznej Polsce (1994), a major study of Christian names in medieval Poland.
Although anthroponymy was at the centre of her scholarship, her work reached beyond personal names. Her Słownik etymologiczny nazw geograficznych Polski (2003) showed her command of toponymy and her ability to explain geographical names in a way that was philologically careful and accessible to a wider readership. The dictionary did not limit itself to settlement names, but also included names of regions, rivers, lakes, mountains, urban places, and microtoponyms.
Professor Malec also contributed to major collective works, including the Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych, for which she prepared the part devoted to personal names of Christian origin. Her bibliography extends over many decades, from the early 1950s to the twenty-first century, and includes monographs, dictionary work, articles, reviews, conference papers, and editorial work. Later notices describe her output as exceeding two hundred publications.
Her institutional service was equally important. She was connected for many years with the Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego, serving as secretary of its Main Board from 1991 to 2004 and later becoming an honorary member. She also served on the editorial committee of Język Polski and was long associated with Onomastica, first as a member of the editorial committee and later as a member of its Scientific Council.
Yet those who remember Professor Malec speak not only of her scholarship, but also of her character. She is remembered as a scholar of exceptional diligence, precision, and wisdom, but also as a person of modesty, kindness, patience, and generosity. She shared her knowledge without superiority and supported younger scholars with quiet encouragement.
Professor Maria Malec belonged to the generation that built Polish onomastics after the Second World War and gave it international scholarly authority. Her work on Old Polish personal names, Christian naming, word formation, anthroponymic lexicography, and geographical names remains part of the permanent foundation of Slavic name studies.
Her books and dictionaries will continue to be consulted. Her methodological care will continue to guide scholars. Her name will remain inseparable from the history of Polish onomastics.
May her memory be honoured.
Zmarła Profesor Maria Malec, jedna z najwybitniejszych postaci polskiej onomastyki, badaczka historii polskiego imiennictwa, współtwórczyni fundamentalnych słowników antroponimicznych i uczona przez dziesięciolecia związana z krakowskim środowiskiem językoznawczym Polskiej Akademii Nauk.
Profesor Maria Malec odeszła 21 sierpnia 2026 roku, w wieku 98 lat. Dla polskiej onomastyki jest to strata szczególna, ponieważ Jej dorobek należy do samego fundamentu badań nad dawnymi nazwami osobowymi, imionami chrześcijańskimi, strukturą staropolskiego systemu antroponimicznego oraz historią nazw własnych w kulturze polskiej.
Urodziła się 29 stycznia 1928 roku w Rzeszotarach. W latach 1948–1952 studiowała filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim. Jej formację naukową kształtowali wybitni uczeni polskiej humanistyki, m.in. Juliusz Kleiner, Stanisław Pigoń, Kazimierz Nitsch, Tadeusz Milewski, Zenon Klemensiewicz oraz Witold Taszycki — Jej przyszły mistrz i jeden z twórców nowoczesnej polskiej onomastyki.
Po ukończeniu studiów rozpoczęła pracę leksykograficzną, najpierw w zespole opracowującym Słownik polszczyzny XVI wieku, a następnie przy wielkim przedsięwzięciu, które na trwałe związało Jej nazwisko z historią polskiej nauki: Słowniku staropolskich nazw osobowych. Profesor Maria Malec należała do pokolenia uczonych, które współtworzyło krakowską szkołę onomastyczną i nadało polskim badaniom nad nazwami osobowymi wysoki poziom metodologiczny, materiałowy i edytorski.
W latach 1971–1992 kierowała Pracownią Antroponimiczną Instytutu Języka Polskiego PAN. To właśnie tam rozwijano prace nad historyczną antroponimią polską, dokumentacją dawnych nazw osobowych, ich strukturą słowotwórczą, motywacją, wariantywnością i miejscem w kulturze. Trudno mówić o rozwoju polskiej antroponomastyki drugiej połowy XX wieku bez przywołania Jej nazwiska.
Jej najważniejsze monografie indywidualne stały się klasycznymi punktami odniesienia dla badaczy imiennictwa. Budowa morfologiczna staropolskich złożonych imion osobowych (1971) ukazała strukturę dawnych imion dwuczłonowych w perspektywie historycznej i słowotwórczej. Staropolskie skrócone nazwy osobowe od imion dwuczłonowych (1982) przyniosły systematyczny opis form skróconych i zdrobniałych. Natomiast Imiona chrześcijańskie w średniowiecznej Polsce (1994) pozostają jedną z podstawowych prac o przenikaniu tradycji chrześcijańskiej do polskiego systemu imienniczego średniowiecza.
Profesor Malec była również współredaktorką Słownika etymologiczno-motywacyjnego staropolskich nazw osobowych i autorką części poświęconej nazwom osobowym pochodzenia chrześcijańskiego. W ten sposób Jej dorobek łączył precyzyjną analizę językową, warsztat historyka języka, znajomość źródeł średniowiecznych i wrażliwość na kulturową funkcję imienia.
Choć najbliższa była Jej antroponimia, nie ograniczała się wyłącznie do nazw osobowych. Ważnym świadectwem Jej zainteresowań toponomastycznych jest Słownik etymologiczny nazw geograficznych Polski (2003), obejmujący nie tylko nazwy miejscowe, lecz także nazwy krain, rzek, jezior, gór, części miast i mikrotoponimy. Książka ta pokazuje Profesor Malec jako uczoną, która potrafiła łączyć ścisłość filologiczną z troską o czytelnika spoza wąskiego grona specjalistów.
Jej dorobek obejmuje monografie, słowniki, artykuły, recenzje, prace redakcyjne, wystąpienia konferencyjne i udział w wielkich zespołowych przedsięwzięciach leksykograficznych. Bibliografia Jej prac, publikowana w Onomastice, obejmuje okres od lat pięćdziesiątych XX wieku po drugą dekadę XXI wieku. Późniejsze komunikaty środowiskowe mówią o ponad dwustu publikacjach.
Profesor Maria Malec była także przez dziesięciolecia związana z Towarzystwem Miłośników Języka Polskiego. W latach 1991–2004 pełniła funkcję sekretarza Zarządu Głównego Towarzystwa, a następnie została jego członkiem honorowym. Była również członkinią komitetu redakcyjnego czasopisma Język Polski oraz rady naukowej Onomastiki.
Wspomnienia o Profesor Malec podkreślają nie tylko Jej dokonania naukowe, lecz także cechy osobiste: rzetelność, pracowitość, skromność, życzliwość i gotowość niesienia pomocy. Była uczoną wielkiego formatu, ale zarazem osobą cichą, dobrą i serdeczną. Wiedzę przekazywała bez dystansu i bez poczucia wyższości, z cierpliwością i uważnością wobec innych.
Profesor Maria Malec pozostawiła po sobie dzieło, bez którego trudno wyobrazić sobie współczesną polską onomastykę. Jej prace nadal będą służyć badaczom imion, nazwisk, nazw geograficznych, historii języka polskiego i kultury średniowiecznej. Pozostanie także w pamięci uczniów, współpracowników i wszystkich, którzy korzystali z Jej wiedzy i dobroci.
Cześć Jej pamięci.

















.jpg)

